پیشبینی تورم تا پایان سال
بر اساس دادههای رسمی، نرخ تورم ایران در مسیر ثبت بالاترین سطح تاریخی خود قرار دارد. اگر روند سهماهه پایانی سال مشابه ماههای اخیر ادامه یابد، تورم نقطهای تا پایان ۱۴۰۴ به حدود ۵۵.۶ درصد خواهد رسید. در سناریوی بدبینانهتر، این نرخ میتواند به ۵۶ درصد برسد که رکوردی بیسابقه محسوب میشود. در مقابل، سناریوی خوشبینانه نشان میدهد که اگر الگوی تورم مطابق میانگین ۹ ماه نخست سال حرکت کند، نرخ تورم در سطح ۵۳.۱ درصد تثبیت خواهد شد.
عوامل اصلی تداوم تورم بالا
کارشناسان اقتصادی سه عامل کلیدی را در افزایش تورم ایران مطرح میکنند:
- رشد متغیرهای پولی ناشی از استقراض دولت از بانک مرکزی.
- کاهش درآمدهای ارزی و فشار بر منابع مالی کشور.
- افزایش ریسکهای سیاسی و اثرگذاری آن بر بازارها.
این عوامل در کنار هم زمینهساز تداوم نرخهای بالای تورم در سال جاری شدهاند.
وضعیت تورم در آذرماه
گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد نرخ تورم ماهانه در آذر به ۴.۲ درصد رسیده که نسبت به آبان (۳.۴ درصد) افزایش داشته است. تورم نقطهای نیز با ثبت رقم ۵۲.۶ درصد، رشد ۳.۲ واحد درصدی نسبت به ماه قبل را تجربه کرده و پیشبینی میشود تا پایان سال از ۵۵.۵ درصد عبور کند. همچنین نرخ تورم متوسط در آذر ۴۲.۲ درصد اعلام شده که ۱.۸ واحد درصد بیشتر از ماه قبل است.
عبور تورم نقطهای از مرز ۵۰ درصد
بر اساس سناریوهای مختلف، اگر تورم ماهانه دیماه در سطح ۴.۱ درصد باشد، تورم نقطهای دیماه به ۵۴.۴ درصد خواهد رسید و تورم پایان سال به ۵۵.۶ درصد نزدیک میشود. در صورت ادامه روند ششماهه اخیر با تورم ماهانه ۳.۷ درصد، نرخ تورم دیماه ۵۳.۸ درصد خواهد بود. همچنین اگر تورم دیماه به میانگین سالانه ۳.۶ درصد کاهش یابد، نرخ تورم دیماه ۵۳.۶ درصد ثبت خواهد شد.
پیشبینی نهادهای رسمی از تورم پایان ۱۴۰۴
اسناد پشتیبان بودجه ۱۴۰۵ میانگین تورم پیشبینیشده برای پایان سال ۱۴۰۴ را ۵۳.۸ درصد اعلام کردهاند.
- سازمان برنامه و بودجه: ۵۱.۱ درصد
- بانک مرکزی: ۵۶.۶ درصد
- موسسه عالی آموزش، پژوهش و برنامهریزی: ۵۳.۸ درصد
این اختلاف پیشبینیها نشاندهنده عدم قطعیت بالا در مسیر تورم ایران است.
تورم اقلام اساسی؛ فشار بر معیشت خانوار
در آذرماه، گروه خوراکیها و آشامیدنیها بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردند.
- تورم نقطهای خوراکیها: ۷۲.۳ درصد
- خوراکیهای تازه: ۶۳.۳ درصد
- سایر خوراکیها: ۸۵.۳ درصد
- نان و غلات: ۱۱۲.۷ درصد
- میوه و خشکبار: ۱۱۳.۳ درصد
همچنین شاخص قیمت آب، برق و سوخت با ۷۸.۴ درصد افزایش مواجه شد. از نظر تورم ماهانه، گروه شیر، پنیر و تخممرغ با ۱۰.۲ درصد، خرید وسایل نقلیه با ۱۰.۸ درصد و ارتباطات با ۱۰.۱ درصد رشد کردند.
جمعبندی
تورم ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ در مسیر ثبت رکوردی تاریخی قرار دارد. با وجود سناریوهای متفاوت، پیشبینیها نشان میدهد نرخ تورم بیش از ۵۳ درصد خواهد بود. فشار شدید بر اقلام اساسی و افزایش هزینههای خانوار، ضرورت سیاستهای جدی برای کنترل نقدینگی و مدیریت ریسکهای اقتصادی را بیش از پیش آشکار کرده است.
